Webexpo “Vive l’arithmétique. Wiskundige oude drukken in de kijker”

In 2020 is het 400 jaar geleden dat Simon Stevin overleed. Deze beroemde Bruggeling wordt vandaag meestal omschreven als een wiskundige, maar Stevin was zoveel meer: hij bouwde de eerste zeilwagen, verbeterde het ontwerp van de windmolen, schreef over vestingbouw en publiceerde over de berekening van intresten, kennis die tot dan toe tot het monopolie van de bankiers behoorde.

Naar aanleiding van deze herdenking namen vijf Vlaamse erfgoedbibliotheken – de Openbare Bibliotheek Brugge, Universiteitsbibliotheek Gent, Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, KU Leuven Bibliotheken en Museum Plantin-Moretus – hun collectie wiskundige oude drukken onder de loep. Het resultaat is de webexpo “Vive l’arithmétique. Wiskundige oude drukken in de kijker”. Hierin maken geïnteresseerden via enkele pareltjes kennis met de wiskundige wereld uit Stevins tijd. De webexpo is te bezichtigen op http://vivelarithmetique.be en is een online aanvulling op de tentoonstelling Simon Stevin van Brugghe in het Stadsarchief Brugge, die loopt tot en met 29 november 2020.

Simon Stevin (1548-1620)

Vlaamse leerlingen excelleren op Internationale Wiskunde Olympiade

De drie Vlaamse deelnemers aan de International Mathematical Olympiad (IMO) behaalden een zilveren en twee bronzen medailles. Dat werd maandag 28 september om 12.00 uur op de afsluitceremonie van de IMO bekend gemaakt. Toplanden als China, Rusland en de Verenigde Staten kunnen we niet kloppen… Maar drie Vlaamse medailles hadden we nog nooit eerder!

NaamScore (op 42)Resultaat
Dora (Zhichang) Chen15Bronzen medaille
Jonas De Schouwer26Zilveren medaille
Amos Nicodemus20Bronzen medaille

Opgemerkt dient te worden dat Dora ook het eerste Vlaamse meisje met een IMO-medaille ooit is! De Vlaamse leerlingen worden op de IMO voorbereid via trainingsweekends van Vlaamse Wiskunde Olympiade vzw.

Door de epidemiologische situatie vond de IMO 2020 lokaal in Brussel plaats.

Voorbeeldvragen van de IMO 2020

De IMO bestaat uit 6 (zeer uitdagende) vragen. Ziehier enkele voorbeelden:

Opgave 2. Gegeven zijn de reële getallen a, b, c, d waarvoor abcd en a + b + c + d = 1. Bewijs dat:

Opgave 3. Gegeven zijn 4n stenen met gewichten 1, 2, 3, …, 4n. Elke steen is gekleurd in één van de n gegeven kleuren, en er zijn vier stenen van elke kleur. Bewijs dat de stenen in twee stapels verdeeld kunnen worden zodanig dat aan volgende twee voorwaarden wordt voldaan:
* Het totale gewicht van de ene stapel is gelijk aan het totale gewicht van de andere stapel.
* Elk van beide stapels bevat twee stenen van elke kleur.

Ook een Vlaamse opgave op de IMO 2020

Opgaven bedenken voor de IMO is een enorme uitdaging. Voormalig winnaar van een zilver medaille Stijn Cambie slaagde erin een opgave te bedenken die uit 139 inzendingen werd geselecteerd voor de IMO 2020. Het gaat om opgave 2 hierboven.

Extra informatie

Scores van het Belgische team in de periode 1969-2020
Scores van het Belgische team per deelnemer in de periode 1969-2020
Teamresultaten van alle landen op de IMO 2020
Website van de Russische organisatoren van de IMO 2020
Website van Vlaamse Wiskunde Olympiade vzw

Publicatie lesbrief ‘Waarom Alan Turing een held is’

Amsterdam, 24 juni 2020

Deze week verschijnt de lesbrief Waarom Alan Turing een held is. De lesbrief is een eerbetoon van de Stichting Internationale Spinozaprijs aan de Britse wiskundige Alan Turing. Het digitale lesmateriaal is bestemd voor de hoogste klassen van het voortgezet/secundair en het hoger onderwijs.

De wiskundige en denker Alan Turing (1912-1954), vader van de computer, legde met zijn uitvinding de basis voor de moderne technologie. In zijn artikel ‘Computing Machinery and Intelligence’ thematiseerde hij zeventig jaar geleden al de relatie tussen mens en computer. Het getuigt van een enorme verbeeldingskracht dat hij zo goed de consequenties van zijn uitvinding voorzag. De ontwikkeling van computer zou volgens Turing op den duur het concept mens op losse schroeven zou zetten, aldus de jury van de Stichting Internationale Spinozaprijs.

Met de lesbrief Waarom Alan Turing een held is, wil de Stichting Internationale Spinozaprijs deze wiskundige en denker eren. Het digitale lesmateriaal is geschikt voor de hoogste klassen van het voortgezet/secundair onderwijs, maar kan ook in het hoger onderwijs gebruikt worden. Auteurs van de lesbrief zijn moraalfilosoof dr. Katleen Gabriels (Universiteit Maastricht) en wiskundige dr. Ann Dooms (Vrije Universiteit Brussel).

Waarom Alan Turing een held is:
* besteedt veel aandacht aan actuele, filosofische en ethische vraagstukken rondom de relatie tussen mens en computer;
* telt acht uitgewerkte individuele en groepsopdrachten voor leerlingen/studenten;
* laat zien wat de uitzonderlijke merites van Turing zijn in een taal die voor jongeren aantrekkelijk is;
* bevat een omvangrijke lijst met educatieve online video’s, speelfilms en series, en literatuur;
* geeft op aparte pagina’s informatie en opdrachten die vooral geschikt zijn voor het wiskunde- en informatica-onderwijs.

De Stichting Internationale Spinozaprijs werkt met tweejaarlijkse cycli rond een bepaald thema, waarbij een onafhankelijke jury twee laureaten kiest: een reeds overleden én een levende denker die een belangrijke maatschappelijke hebben geleverd. Aan de historische denker wordt een lesbrief gewijd. De actuele denker krijgt rond de geboortedag van Spinoza (24 november 1632) de Spinozalens, een geldprijs en een bronzen beeldje van Spinoza.
De cyclus 2019-2020 staat in het teken van technologie. Behalve Turing, wordt ook de Franse filosoof en socioloog Bruno Latour gelauwerd. De jury van de Spinozalens 2019-2020 bestond uit em. prof.dr. Herman Wijffels (voorzitter), prof.dr. Peter-Paul Verbeek (Universiteit Twente), prof.dr. Damiaan Denys (Universiteit van Amsterdam) prof.dr. Karen Maex (rector magnificus Universiteit van Amsterdam) en dr. Katleen Gabriëls (assistant professor Universiteit Maastricht).

De lesbrief Waarom Alan Turing een held is is kosteloos te downloaden via http://www.spinozalens.nl/lesbrieven/lesbrief-alan-turing

RSA Excellence in the field of Mathematics Award voor Belgische onderzoekers Joan Daemen en Vincent Rijmen

In februari kregen de Belgische onderzoekers Joan Daemen en Vincent Rijmen de RSA Excellence in the field of Mathematics Award voor hun bijdragen tot de cryptografie. Je kan de toekenning herbekijken en de bijhorende persmededeling nalezen:

https://www.rsaconference.com/industry-topics/video/rsa-conference-2020-excellence-in-the-field-of-mathematics-award

https://www.rsaconference.com/about/press-releases/rsa-conference-2020-announces-excellence-in-the-field-of-mathematics-award

Bekijk het filmpje zeker tot het einde om te horen hoe Vincent Rijmen deze prijs opdraagt aan de wiskundeleerkrachten en een lans breekt voor een carrière in een wiskundige discipline.