STEM-leerkrachten verenigen zich in nieuw overlegplatform

De verenigingen van de leerkrachten van de vakken Wiskunde, Wetenschappen, Fysica, Biologie, Chemie, Informatica, TA’s en TAC’s en enkele populaire online community’s hebben samen het Overlegplatform STEM-leerkrachten opgericht.

In september 2019 werden nieuwe eindtermen ingevoerd in het middelbaar onderwijs. Voor het eerst bevatten ze ook STEM-eindtermen. STEM-eindtermen voor de andere graden volgen.

Verschillende leerkrachtenverenigingen en online community’s hebben zich daarom verenigd in een nieuw ‘Overlegplatform STEM-leerkrachten’. Centraal staat het versterken van de wederzijdse dialoog en van de samenwerking tussen leerkrachten van de verschillende STEM-vakken. Tevens wil dit overlegplatform als aanspreekpunt en klankbord dienen voor alle aspecten gelinkt aan de nieuwe STEM-eindtermen.

Onze maatschappij wordt geconfronteerd met steeds meer en complexere uitdagingen zoals digitalisering, vergrijzing, circulaire economie, klimaatverandering en de huidige gezondheidscrisis. Deze complexiteit vraagt om een geïntegreerde aanpak vanuit verschillende disciplines. STEM, wat staat voor Science, Technology, Engineering en Mathematics, brengt mensen uit verschillende disciplines samen. Door samen te werken versterken ze elkaar en kunnen oplossingen worden gevonden voor de hedendaagse uitdagingen.

Zo getuigt Robbe, leerling STEM van het VTI Torhout: “Bij een project zoals de warmtebox gebruiken we technische tekeningen om tijdens praktijk te meten en die gegevens verwerken we in statistiek bij wiskunde. Zo zie ik tenminste waarom we dat moeten leren.”
De leerkracht van Robbe ziet er zeker ook de voordelen van in: “De leerlingen zijn zo veel gemotiveerder om hun leerstof te verwerken. Ze komen zelfs tijdens de middagpauze en na de lessen aan allerlei projecten werken. Dat zegt genoeg.”

Vakoverschrijdend samenwerken en delen good practices

“Ervaring leerde dat een lessenreeks over hernieuwbare energie bijvoorbeeld veel meer impact heeft bij de leerlingen als dat samen met mijn collega’s elektriciteit en wiskunde gegeven wordt. En zo kan ik tal van voorbeelden aanhalen waar we als collega’s samenwerken aan een project. Dit maakt de leerstof ook concreet en realistisch voor de leerlingen,” zo getuigt Mike Verbeeck, leerkracht natuurwetenschappen aan het Stedelijk Lyceum Meir in Antwerpen.

Vakoverschrijdend werken wordt met de nieuwe eindtermen nog belangrijker. Vandaag de dag zijn leerkrachten opgeleid om één of twee vakken te geven. Er is dus nood aan competentieontwikkeling om de samenhang tussen de STEM-disciplines beter naar de leerlingen te kunnen overbrengen.

Wegwijs in STEM

Uit een bevraging bij leerkrachten van STEM-vakken blijkt dat er reeds veel STEMinitiatieven voor scholen bestaan, maar dat veel STEM-leerkrachten deze ervaren als wildgroei en ze hun weg in het aanbod moeilijk vinden. Het Overlegplatform STEMleerkrachten wil de bestaande initiatieven in kaart brengen en in grote lijnen zichtbaar maken waar leerkrachten STEM-gerelateerd materiaal kunnen vinden.

Het Overlegplatform STEM-leerkrachten is ook bereid om samen met hun netwerk als kritische vriend mee te denken over de nieuwe eindtermen en mogelijke aanpassingen.

Je kan de missie, verwijzingen en contactgegevens terugvinden op de site www.overlegplatformstemleerkrachten.be, of blijf in contact via hun sociale media pagina’s op Facebook, Twitter of LinkedIn.

Het nieuwe Overlegplatform STEM-leerkrachten telt 10 designers van het overlegplatform en wordt voorgezeten door Michael Verbeeck en Natacha Gesquière, met de ondersteuning van Brightlab en Dwengo vzw.

Vakantiecursus voor Leraren Wiskunde 2021 in Nederland

De 75e vakantiecursus voor leraren wiskunde 2021 zal plaatsvinden in Amsterdam, op het CWI, op 27 en 28 augustus. In Eindhoven zal de cursus plaatsvinden op 3 en 4 september, in het gebouw van het Academisch Genootschap.

Het thema is: “Stangenmeetkunde: kinematische inzichten in vernuftige mechanismes”. Hoofddocent is Rainer Kaenders (Hausdorff Center for Mathematics, Bonn). Tevens zal onder andere Theo Jansen als gastdocent een voordracht houden. Theo is een kunstenaar, alom bekend van zijn strandbeesten: http://www.strandbeest.com.

Aanmelden kan op de website www.platformwiskunde.nl/vakantiecursus/. Hier vindt u ook de brochure met alle informatie. Vanzelfsprekend zijn uw collega’s ook van harte welkom, dus attendeer hen vooral ook op deze cursus.

Coryfeeën met ideeën: visies op wiskundeonderwijs

De werkgroep Geschiedenis van de Nederlandse Vereniging van Wiskundeleraren organiseert ook in 2021 een symposium, op 2 oktober. Het thema dit jaar is Coryfeeën met ideeën. We hebben sprekers uitgenodigd die hun licht laten schijnen op de vakdidactische visie van vedettes uit het wiskundeonderwijs, zowel in Nederland als daarbuiten.

Evenals vorig jaar zal het symposium online plaatsvinden. Wie zich aanmeldt voor dit symposium ontvangt half september een link naar de vijf opgenomen lezingen op de site van de NVvW, met het verzoek deze vóór 2 oktober te bekijken, en eventuele vragen en opmerkingen digitaal in te dienen.

Op zaterdag 2 oktober vindt er een live online panelgesprek plaats tussen de sprekers, waarbij ook inbreng van de kijkers zeer op prijs wordt gesteld.

De sprekers en onderwerpen zijn:

  • Margriet van der Heijden: Tatiana Afanassjewa en de wiskundedidactiek
  • Harm Jan Smid: Jan Versluys als exponent van zijn tijd
  • Danny Beckers: Suus Freudenthal en haar man: onderwijsvernieuwing en onderwijs-idealen als uitgangspunt voor nieuw wiskunde-onderwijs
  • Dirk de Bock en Bert Zwaneveld: Piet Vredenduin, wiskundeleraar en selfmade didacticus
  • Hilde Eggermont en Michel Roelens: Afgeleiden, integralen en continuïteit definiëren: de historische weg in de klas

Meer informatie is te vinden op de website van de vereniging https://nvvw.nl/werkgroepen/werkgroep-geschiedenis/

Voor toegang tot de lezingen en deelname aan het live-gedeelte is aanmelden verplicht.

Deelname is gratis, met de mogelijkheid tot een vrijwillige bijdrage.

Proclamatie JWO/VWO 2021

Ben je al benieuwd naar de laureaten?
Ben je samen met ons benieuwd naar het verband tussen dominostenen en poolcirkelfenomenen?

Bekijk hier de uitnodiging en het programma voor de YouTube-livestream op woensdag 19 mei. Log zeker in op je Google- of YouTube-account, zodat je tijdens de sessie actief kan participeren in de chat.

Wij kijken er naar uit, jullie toch ook?

Tot dan!

Meer info op https://www.vwo.be/vwo/ of op https://www.facebook.com/vlaamsewiskundeolympiade

Heeft je kind moeite met wiskunde? Laat hem/haar dan naar YouTube kijken: Vlaming zet 29 filmpjes online met rekentips

Volgens internationaal onderzoek is het niveau van onze lagereschoolkinderen voor wiskunde en wetenschappen ernstig gezakt de laatste jaren. Via korte filmpjes die voor iedereen beschikbaar zijn, probeert de Antwerpse wiskundige Free Caenepeel (29) daar iets aan te doen. “Alles moet tegenwoordig in spelvorm gebracht worden, maar wiskunde op zich is eigenlijk al plezant genoeg.”

“Pijn aan het hart”, kermt de Antwerpse wiskundige Free Caenepeel (29), die vanuit Shanghai en momenteel Parijs wiskundige modellen onderzoekt voor onder andere het bankwezen. “In al mijn dolle reizen ben ik dikwijls in contact gekomen met armoede in de wereld, en de leerachterstand die daar een logisch gevolg van is. Het speelde al langer in mijn hoofd om daar iets mee te doen, maar ik wist niet goed wat. Toen ik door de pandemie terug huiswaarts keerde en besefte dat ook onze eigen Vlaamse schoolkinderen meer moeite bleken te hebben met rekenen, heb ik mijn focus verlegd.”

Free is korte lesfilmpjes van tien minuten beginnen opnemen, voor zijn whiteboard, waarin hij de voornaamste wiskunderegels uit de lagere school uitlegt, van leren tellen tot optellen en aftrekken, delen en vermenigvuldigen. “Bij de start van de gezondheidscrisis hebben ze dat op dezelfde manier aangepakt in Frankrijk, waar ik nu woon. Leerkrachten legden dingen uit voor de camera, wat dan in korte filmpjes werd uitgezonden op de nationale televisie. Ik vond dat een erg mooi initiatief. Waarom hebben ze dat in België niet gedaan?”

Free hoopt zoveel mogelijk kinderen en hun ouders te bereiken met de filmpjes, die gratis online staan en in het Nederlands worden opgenomen. “Ik hoop hier zo veel mogelijk kinderen die moeite hebben met wiskunde, mee te kunnen helpen” besluit Free.

Bekijk de filmpjes hier.

Lees meer op: https://www.hln.be/antwerpen/heeft-je-kind-moeite-met-wiskunde-laat-hem-dan-naar-youtube-kijken-vlaming-zet-29-filmpjes-online-met-rekentips~ac8c3fcb5/

Lerares wiskunde plaatst zich voor olympische marathon in Tokio

Goed nieuws afgelopen weekend uit het sportieve kamp, want de 38-jarige Mieke Gorissen, in het dagelijkse leven lerares fysica en wiskunde, liep in Enschede de olympische limiet op de marathon.

Gorissen loopt nog maar een drietal jaar in competitie. Eind februari snelde ze nog naar de Belgische titel in het veldlopen. Ze zei toen dat ze ervan droomde om eens een “deftige” marathon te lopen, wat ze nu dus overduidelijk voor mekaar heeft gekregen.

Voor een olympisch ticket moest Gorissen onder de 2u29’30” blijven. Ze finishte uiteindelijk na 2u28’31”, en word zo de tweede Belgische vrouw die de marathon zal lopen in Tokio.

“Toen ik over de finish kwam was ik heel opgelucht, zeker toen ik de tijd zag. Ik ben dolgelukkig.” Dat Gorissen op haar gezegende leeftijd nog naar de Spelen mag, is ook voor haar een verrassing. “Toen ik drie jaar geleden serieus begon te trainen, had ik nog niet eens het vertrouwen om een stratenloopje van tien kilometer af te werken, laat staan dat ik dit voor mogelijk hield. Dit is surreëel.”

Als alles goed gaat, wordt de marathon bij de dames gelopen op 1 augustus. U supportert toch ook mee?

Lees meer op: https://sporza.be/nl/2021/04/18/imponerende-kersten-en-gorissen-snellen-naar-olympisch-ticket-op-de-marathon~1618735761174/

Hoe het oneindige getal pi leren tot 100 cijfers achter de komma?

Vandaag is het pi-dag, een feestdag die wiskundigen elk jaar vieren op 14 maart. Maar tot hoeveel cijfers achter de komma ken jij het getal pi? Voor de meesten stopt het bij 3,1415. Anderen kunnen dan weer een flink stuk verdergaan, soms tot wel 10.000 decimalen achter de komma. Heeft u altijd gedroomd om in hun voetsporen te treden? We leggen graag uit hoe u het moet aanpakken, op deze pi-dag.

Het getal pi is oneindig, zo heeft u het misschien wel al eens gehoord. Correctie: het aantal cijfers achter de komma van pi is dat. Momenteel zijn er al meer dan 13 triljoen decimalen bekend. Ze allemaal vanbuiten leren, lijkt onbegonnen werk. Hoewel. Sommigen kunnen een heel eind de cijferreeks opdreunen. De Indiër Suresh Kumar Sharma mag zich al sinds 2015 wereldrecordhouder noemen met 70.030 decimalen. Maar hoe begin je daar nu aan? Want laten we één ding meteen al duidelijk maken: er zit geen logica in die oneindige cijferreeks.

3,14159 26535 89793 23846 26433 83279 50288 41971 69399 37510 58209 74944 59230 78164 06286 20899 86280 34825 34211 70679 82148 08651 32823 06647 09384 46095 50582 23172 53594 08128 48111 74502 84102 70193 85211 05559 64462 29489 54930 38196…

Lees meer op: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2017/03/14/hoe_pi_leren_tot100cijfersnadekomma-1-2266261/

In Kessel-Lo heeft juffrouw Leen Rau van basisschool De Ark haar leerlingen uitgedaagd om zo veel mogelijk cijfer van pi te leren. En dat lijkt aardig te lukken. “Ik dacht dat 25 cijfers uit je hoofd kennen al een mooi resultaat was, maar sommigen zitten al aan 200!”

Lees meer op: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/03/03/leerlingen-van-het-zesde-studiejaar-in-kessel-lo-leren-zoveel-mo/

Inspiratiedag wiskunde in de eerste graad B-stroom: wat werkt? (28 apr 2021)

Zoek je inspiratie voor wiskundelessen in de eerste graad B-stroom? Hou alvast woensdagvoormiddag 28 april vrij voor het webinar naar aanleiding van de peiling wiskunde in de eerste graad B-stroom.

Op het programma: inspiratie uit onderzoek en goede praktijkvoorbeelden uit scholen.

Praktisch
•  Wanneer? Woensdag 28 april 2021, van 9 uur tot 13 uur
•  Hoe? Online via Hopin
•  Deelname is gratis.

Doelgroep
Leerkrachten, schooldirecties, pedagogisch begeleiders, lerarenopleiders, zorgcoördinatoren, praktijkgerichte onderzoekers, uitgeverijen en andere geïnteresseerde professionals.

Inschrijven
Inschrijven kan vanaf 30 maart. Een uitnodiging met het programma en mogelijkheid tot inschrijven volgt later.

Nieuwe eindtermen in secundair onderwijs zijn goedgekeurd

Het Vlaams Parlement heeft de nieuwe eindtermen in de tweede en derde graad van het secundair onderwijs goedgekeurd. Een ingrijpende beslissing voor de toekomst van het onderwijs in Vlaanderen. Wat zijn die eindtermen precies en waarom was er nood aan een hervorming?

Eindtermen bepalen wat een leerling in het secundair onderwijs aan het einde van een schooljaar of graad minimaal moet kennen en kunnen. Eindtermen zijn een aantal minimumdoelen aan kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes die de leerlingen moeten bereiken.

De huidige eindtermen in het secundair onderwijs dateren van midden jaren 90 en zijn dus al meer dan 20 jaar oud. Er was dus nood aan om ze moderner en actueler te maken. Voor specifieke vakken houdt dat in dat de eindtermen onder meer worden aangepast aan nieuwe kennis over of nieuwe toepassingen van bijvoorbeeld wiskunde of economie. Of zoals Filip Moons van de Vlaamse Vereniging voor Wiskundeleraars het verwoordt: “We hebben de nieuwe eindtermen aangepast aan de wiskunde van deze eeuw.”

Wat wiskunde betreft, “zijn we gaan zoeken naar het evenwicht tussen echt inzicht en puur rekentechnische vaardigheden”, legt Filip Moons van de Vlaamse Vereniging voor Wiskundeleraars uit. Moet er bijvoorbeeld nog zoveel tijd besteed worden aan algebra, in een tijd waarin computers heel veel van die dingen hebben overgenomen? “Je kunt je de vraag stellen of dat anno 2021 nog bij de tijd is en of het niet belangrijker is dat leerlingen vooral heel goed snappen wat ze aan het berekenen zijn met die computer. Dus er is nu veel meer aandacht voor theorie en bewijsvoering, de echt pure rekentechnieken uit de vorige eeuw verliezen aan belang.”

Er zijn ook een aantal nieuwe onderwerpen bijgekomen, stipt Moons aan. “We worden overspoeld met data, bijvoorbeeld in de media, en daar correct mee omgaan, vinden wij voor iedereen belangrijk, ook voor leerlingen in het beroepsonderwijs. Zodat ze bijvoorbeeld snappen dat een causaal verband toch wel iets anders is dan een correlatie.” Er wordt ook meer aandacht besteed aan logisch denken, iets wat vreemd genoeg nu amper aan bod komt.

Voor het vak wiskunde betekenen de nieuwe eindtermen ook dat door de bredere algemene vorming leerlingen in het beroepsonderwijs “een pak meer zullen moeten kennen”, geeft Moons aan. Maar dat vindt hij helemaal terecht. “Uit bijna elk onderzoek blijkt dat bijna 1 op de 7 Vlamingen ongecijferd uit het onderwijs komt. Als iemand een factuur krijgt en er is hem 20 procent korting beloofd maar die is niet juist berekend, dan betekent die ‘ongecijferdheid’ dat je niet eens begrijpt dat je factuur niet klopt. De nieuwe eindtermen proberen dat te verhelpen.”

Lees meer op: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/02/09/duiding-eindtermen/

Belg ontcijfert na 400 jaar gecodeerde oplossing voor plaatsbepaling schepen op zee

In 1634 schreef de Zuid-Nederlandse astronoom Michiel van Langren een oplossing voor het bepalen van de positie van een schip op zee, meer bepaald de lengtegraad, neer in een code. Die bleef bijna 400 jaar een raadsel tot een wiskundige aan de KU Leuven eind vorig jaar een Belg contacteerde die ook al meegewerkt had aan het kraken van de code van de beruchte ‘Zodiac Killer’. in een week tijd wist die de tekst te ontcijferen, met de hulp van een Belgische amateurastronoom. De oplossing van Van Langren blijkt uiteindelijk niet zo erg ingenieus te zijn, zijn code was dat in elk geval wel. 

Toen de scheepvaart in West-Europa tot bloei kwam en men vanaf de 15e eeuw verre ontdekkingsreizen begon te ondernemen, zaten de grote zeemachten met een levensgroot probleem. Het was namelijk onmogelijk om de juiste positie van een schip op zee te bepalen. 

Dat was dus een groot probleem voor de vroege zeevaarders en de grote zeemachten loofden dan ook flinke beloningen uit voor wie een oplossing kon vinden. Uiteraard veroorzaakte dat rivaliteit tussen de wetenschappers die een dergelijke oplossing trachtten te bedenken en meer dan waarschijnlijk is dat de reden waarom Van Langren zijn oplossing in code heeft neergeschreven, zodat niemand ze zou kunnen stelen en de beloning zou kunnen opstrijken in zijn plaats.

Lees meer op: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/01/20/gecodeerde-oplossing-voor-plaatsbepaling-schepen-op-zee-na-400-j/

(In de Eos die nu in de winkels ligt, staat een artikel van Dirk Huylebrouck met veel meer details over de ontcijfering van de code.)